Achtergrond | Audio / Video
Super Audio Compact Disc

Hogere muziekkwaliteit

SACD (Super Audio Compact Disc) is de door Philips en Sony gepromote opvolger van compact discs. SACD’s bieden een hogere kwaliteit dan cd’s en zijn er toch compatibel mee. Hierna leggen we je uit hoe SACD werkt en wat je ervan mag verwachten.
sacd-lagen
Super Audio CD (SACD) biedt een hogere kwaliteit dan de gewone CD en zelfs, zo blijkt uit onze testen, dan het concurrerende DVD-Audio formaat. (Lees onze test van Kenwood DVF-R7030 (DVD-Audio, de Sony SCD-XB770 (SACD) en de Philips SACD-1000.) SACD discs kunnen tot zes keer de hoeveelheid informatie bevatten van gewonde cd’s. Een schijfje biedt plaats aan een hogekwaliteitsstereosignaal én een dito multikanaalsignaal van elk 74 minuten per laag, net zoals bij cd. Elk kanaal biedt een frequentiebereik van 100 kHz (tegenover 20 kHz voor de cd) en een dynamisch bereik van 120 dB (96 dB voor de cd). Om al deze informatie op de schijf te krijgen, gebruikt men een “losless” (zonder verlies) compressietechniek die de het aantal bits met vijftig procent reduceert zonder het signaal ook maar in de geringste mate aan te tasten. De hybride SACD bestaat uit twee lagen: naast de sacd-laag is er ook een gewone cd-laag, waardoor je de disc in je gewone cd- of dvd-speler kunt afspelen. Hybride SACD discs herken je aan het speciale “hybrid disc” logo.

PCM
SACD’s maken in tegenstelling tot cd’s en dvd’s geen gebruik van PCM (Pulse Code Modulation) voor het converteren van analoge geluidsignalen naar digitaal schema. In de plaats daarvan gebruiken ze het 1-bits Direct Stream Digital (DSD) systeem. Hierbij hoort een woordje uitleg. Een digitale opname wordt normaliter gemaakt via het systeem van de 64x digitale oversampling delta-sigma modulatie van analoge signalen. Zo ontstaat een 1-bit digitale representatie van het audiosignaal. PCM maakt samples van die 1-bit representatie met een bepaalde frequentie (44,1 kHz voor een cd) en resolutie (16-bit voor een cd). Het signaal wordt letterlijk gedecimeerd, of juister gekwantiseerd in een multi-bit PCM-code. De kwaliteit van het resulterende audiosignaal kan men verhogen door de frequentie en de resolutie te verhogen tot, bijvoorbeeld, 192 kHz en 24-bit voor DVD-Audio. Een DVD-Audio disc bevat daardoor duizend keer meer informatie dan een gewone cd.

Andere benadering
DSD gebruikt een totaal andere benadering voor het converteren van analoog naar digitaal. Bij PCM heb je filters nodig: een decimatiefilter aan de opnamezijde en een oversampling filter aan de afspeelzijde. Deze filters verminderen de geluidskwaliteit. Bovendien beperken ze de mogelijke resolutie die men met PCM kan behalen. (Bij traditionele 44,1 kHz sampling moeten de filters een audiosignaal van 20 kHz doorlaten, maar eentje van 22,05 kHz blokkeren, iets wat technisch erg moeilijk is.) DSD neemt de 1-bit pulsen van de digitale opname direct op: er is dus geen modulatie meer zoals bij PCM. Dit systeem doet een één op één conversie van elk bit waardoor er geen filters nodig zijn. Het is dus een 1-bit systeem, maar met een zeer hoge sampling frequentie, namelijk 2,8224 MHz ofwel 64 keer 44,1 kHz. De bit rate per kanaal ligt op 2.822.400 bits per seconde, tegenover 705.600 bits per seconde voor gewone cd’s. De bitrate van SACD’s is dus “slechts” vier keer beter dan die van een gewone cd. Dit genereert zeer grote bestanden, maar gelukkig biedt een eenlagige SACD disc 4,7 GB opslagruimte, terwijl een tweelagige zelfs plaats biedt aan 9 GB opslagruimte. Een hybride SACD combineert een eenlagige SACD van 4,7 GB met een traditionele cd. Op die traditionele cd wordt het 1-bit DSD-signaal weergegeven via de techniek van de Super Bit Mapping Direct (SBMD) processing, die resulteert in een hogere geluidskwaliteit dan mogelijk is met traditionele cd-processing technieken. Hybride SACD’s klinken dus ook beter op gewone cd-spelers. Nog een opmerking over filters: hoewel DSD geen filter gebruikt tijdens de opname, gebruikt het wel filters om de SNR (Signaal-ruis verhouding) te verbeteren: door middel van een trucje wordt alle digitale opnameruis naar een hogere, onhoorbare frequentie geconverteerd.

Kopieerbeveiliging
SACD’s zijn sterk tegen kopiëren beveiligd. Zo kunnen platenmaatschappijen een zichtbaar en/of onzichtbaar watermerk op de disc aanbrengen dat niet digitaal kan worden gekopieerd en een garantie van echtheid biedt. Deze techniek heet Pit Signal Processing. Als deze informatie ontbreekt, zal de SACD-speler weigeren de disc af te spelen. Op de meeste spelers ontbreekt bovendien een digitale uitgang, zodat je de gegevens niet digitaal kunt naar buitensturen of kopiëren. Een analoge opname kun je natuurlijk wel nog maken. Nadeel is dat je door het ontbreken van een digitale uitgang niet je eigen DAC (Digitaal/Analoog Convertor) kunt gebruiken, iets wat bezitters van een high-end hifisysteem soms wel in huis hebben.


Deel dit artikel met je sociale netwerk:

50 reacties op Hogere muziekkwaliteit

  • 40
    mathijsleuren@hotmail.com :

    Als ik het stukje aan het begin allemaal zo gelezen heb is dit gewoon in feite een \”opgewaardeerde CD\” in een ruimere jas.
    Wees eerlijk en kijk om je heen in filialen zoals Dixons, Mediamarkt, BCC, noem maar op; de portable MP3-speler is op dit moment vet terrein aan het winnen en de verkoop van de discman de laatste tijd steeds geringer. Willen we dit? nee, maar toch is de MP3 een gedeelte van de toekomst en gaat het de CD-speler/discman op termijn vervangen.

  • 39
    Dick vd Geest :

    Ik vind het geweldig dat de technische ontwikkeling door blijft gaan.
    Net zoals de LS een nep-echtheid weergeeft, blijft gereproduceerde muziek altijd een benadering van de echte uitvoering.
    Wat niet wegneemt dat SACD een giga stap vooruit is, en voor audiofielen zoals ik een welkome verbetering! Dat het flink duurder is is best jammer, maar de komende jaren zullen de prijzen weer dalen, zodat meer mensen er van kunnen genieten!!

  • 38
    m.d@quicknet.nl :

    Keb de Marantz SA-8400 sacd/cd speler, top!
    Mits met een een bovengemiddelde installatie wordt muziek
    zoals het bedoeld is.
    Mensen die beweren dat sacd weinig meer biedt weten niet waar ze
    het over hebben, of het zegt iets over hun installatie.
    Zelfs oude *niet* DSD opgenomen muziek klinkt nu brilliant!
    Het is voor de ware liefhebber bedoeld, net als met vinyl.
    Enneu…laat je niks wijs maken met technisch geneuzel, gebruik
    je oren, dat is de enige referentie die telt!

  • 37
    Rubo2@pandora.be :

    Ik heb een groot deel van mijn cd collectie omgezet naar LPCM
    (dvd audio),96 khz,24 bits,perfect afspeelbaar op m\’n bluesky dvd-speler,die aan de stereo gelinkt is.Het geluid overtreft ver dat van een compact disc.Hoe goed is SACD dan wel,vraag ik me af?Ik heb het nog niet gehoord…

  • 36
    jagerdjm1@hotmail.com :

    Wat Super Audio CD betreft: echt verkeerd klinkt het niet. Maar ik heb gelukkig ook een heel goede CD-speler, en die geeft de kwaliteit van de conventionele CD zo goed door, dat het verschil met SACD zeer zeer klein is, in ieder geval nog niet de prijs rechtvaardigt. Ik prefereer overigens SACD in 2-channel, want het surround-gebeuren overtuigt mij niet. Bij jazz en klassiek kan de toegevoegde (of bij nieuwe opnamen in het gunstigste geval opgenomen) zaalakoestiek nog een voordeel zijn, bij popmuziek is surround soms smakeloos. Onlangs een paar opgepoetste Dylan\’s gehoord. In surround. Yak! Gitaren achter je…. Leuk hoor, even, zo\’n plaats tussen de Bandleden…. Maar niet voor lang. Nee, surround vind ik alleen bij films leuk… Succes met SACD, van een redelijk tevreden, doch kritische gebruiker…

  • 35
    romobo@hotmail.com :

    Veel reacties hier gaan over de toekomst en het verleden van muziekdragers…
    De DTS Audio CD zal de zelfde ontwikkeling gaan doormaken als MP3. Eenvoudigweg doordat DTS-CD\’s wél eenvoudig te kopieren en te downloaden zijn en wbt geluidskwaliteit (voor het oor) gelijk zijn aan SACD, daarnaast heb je geen speciale apparatuur nodig om het te kunnen afspelen… Een gemiddelde homecinema set met DTS kan het!
    - DTS Audio CD\’s zijn niet afspeelbaar met een gewone CD speler.
    - Een beperkt aantal platenmaatschappijen hebben DTS Audio CD\’s uitgegeven.
    - DVD, DVD-A en SADC kunnen vrij eenvoudig worden omgezet naar DTS-cd.
    - Een DTS copy van een SACD past op een gewone CD-R.
    - DTS-CD\’s worden al in grote hoeveelheden op Internet aangeboden. (ik heb zo\’n 85 titels gevonden)
    - Meer informatie kun je vinden op: http://www.dtsentertainment.com/music-featured.php

  • 34
    berendtol@kabelfoon.nl :

    Ik ben weer eens zoals altijd veel te voorbarig geweest met mijn conclusie; ik heb nog niet zo lang geleden een Sony cinema-set aangeschaft en meteen een SACD erop afgespeeld met een zo gunstig mogelijke positie van de luidsprekers en het klinkt echt grandioos! ik moet alleen wel zeggen dat eerder de mogelijkheid t.a.v. de 5 speakers voor mij het streepje voor krijgt. Ik ben dan ook erg benieuwd welke nieuwe releases we in de toekomst kunnen verwachten. Excuses voor het eerdere oordeel.

  • 33
    k.linders1@chello.nl :

    ik ben in het bezit van een sacd 1000 van phillips die wel uitgerust is met een digitale uitgang .ook ik heb een minidisk speler met digitale ingang .mijn probleem is echter dat ook met normale cd,s het niet lukt om op te nemen .dit gebeurt via een coaxverbinding .misschien heeft iemand van jullie of evt .de redaktien een oplossing voor dit probleem.met dank .

Geef een reactie

  

  

  

Je kunt deze HTML tags gebruiken

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Nieuwste artikels & tweets

DiskIdee Dossiers